DOSTAWA od 0 zł (PayU) | WYSYŁKA do 48 h

Jak smog wpływa na zdrowie?

Pod względem zanieczyszczenia powietrza Polska niestety znajduje się w czołówce krajów Unii Europejskiej. Walka ze smogiem stała się ostatnimi czasy jednym z najczęściej poruszanych tematów w prasie, telewizji i Internecie – rozwiązanie tej kwestii jest dla nas wszystkich bardzo istotne, bo smog ma ogromny wpływ na nasze zdrowie. Jednak jak poważne problemy powodować mogą zanieczyszczenia powietrza?

Czym jest smog i dlaczego jest szkodliwy?

„Smog” to określenie, które powstało z połączenia angielskich słów „dym” (smoke) oraz „mgła” (fog). Wynika to z faktu, że smog to nic innego jak różnego rodzaju zanieczyszczenia zawieszone w powietrzu. Jego skład i sposób powstawania może być różny, dlatego też wyróżniamy dwa typy:

Smog klasyczny (nazywany też londyńskim lub kwaśnym) – tworzy się on głównie w miesiącach zimowych, a do jego powstawania przyczynia się przede wszystkim ogrzewanie domów przy użyciu pieców na węgiel i inne paliwa stałe.

Smog fotochemiczny (nazywany również utleniającym lub typu Los Angeles) – zaobserwować go można latem, gdy temperatura powietrza utrzymuje się pomiędzy 25 a 35°C, a na ulicach panuje wzmożony ruch. Smog fotochemiczny powstaje w wielu dużych miastach – w Polsce z tym problemem spotykają się głównie mieszkańcy Krakowa.

Aby zrozumieć, dlaczego smog niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie, wyjaśnić trzeba, co znaleźć można w jego składzie. Niestety jest to mieszanka zanieczyszczeń, które mogą powodować różnego rodzaju schorzenia. Oprócz substancji drażniących i utrudniających oddychanie, w smogu znajdować mogą się też substancje, które kumulują się w komórkach ciała, przyczyniając się do powstawania bardzo poważnych chorób, raka czy przewlekłych problemów ze zdrowiem. Każdy ze związków zawartych w smogu może mieć nieco inne działanie na organizm ludzki.

Smog kwaśny - klasyczny

W składzie smogu klasycznego znajdują się pyły, dwutlenek węgla i dwutlenek siarki. Szczególnie niebezpieczne są tutaj właśnie pyły PM10 oraz PM2,5.

  • Pył PM10 – jego cząsteczki mają średnicę do 10 mikrometrów (10 tysięcznych części milimetra) i z łatwością przenikają do górnych dróg oddechowych oraz płuc.
  • Pył PM2,5 – średnica cząsteczek tego pyłu nie przekracza 2,5 mikrometra. Są to szczególnie niebezpieczne zanieczyszczenia, gdyż tworzą je bardzo często niezwykle toksyczne substancje – m.in. związki metali ciężkich. Tak drobny pył jest w stanie przedostawać się nawet do pęcherzyków płucnych i bezpośrednio do krwi.

W smogu kwaśnym znajdują się również wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, których szczególnie niebezpiecznym przedstawicielem jest benzo(a)piren. Są to substancje powstające przy niepełnym spalaniu niektórych paliw (drewna, śmieci, olejów opałowych). Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne z łatwością kumulują się w organizmie i bywają przyczyną powstawania nowotworów.

Smog fotochemiczny

Smog utleniający zawiera przede wszystkim nadtlenki i aldehydy oraz toksyczny ozon, tlenek węgla czy tlenek azotu. Ze względu na wysoką aktywność takich substancji chemicznych, smog fotochemiczny jest szczególnie niebezpieczny dla ludzkiego zdrowia.

  • Tlenki azotu – w grupie tej znajduje się sześć związków chemicznych, ale z punktu widzenia toksyczności ważne są dwa: tlenek azotu (NO) i dwutlenek azotu (NO2). Działają one drażniąco na spojówki, powodują uczucie duszności i zwiększają ryzyko infekcji. Szczególnie niebezpieczne okazują się być dla osób z obniżoną odpornością, astmatyków oraz dzieci.
  • Tlenki siarki – szkodliwe dla ludzi, zwierząt i roślin związki siarki powstają zwykle przy spalaniu paliw kopalnych w silnikach samochodów, domowych kotłowniach oraz zakładach przemysłowych. Tlenki siarki to substancje żrące o bardzo silnym działaniu drażniącym na górne drogi oddechowe.
  • Metale ciężkie – do najbardziej niebezpiecznych zalicza się ołów, rtęć czy kadm. Metale ciężkie w większych stężaniach mogą powodować bardzo poważne zatrucia. Największym problemem jest jednak to, że organizm z trudnością je usuwa, przez co mają zdolność do kumulacji. To zaś prowadzić może do przewlekłych zatruć, jak i wielu poważnych chorób.
  • Tlenek węgla – toksyczność tego związku wynika przede wszystkim z tego, że tlenek węgla z łatwością wchodzi w reakcję z zawartą we krwi hemoglobiną. Bez problemu wypiera zatem z krwi tlen.

Jakie choroby może powodować smog?

W niektórych magazynach czy portalach internetowych znajdują się z informacje, że szkodliwa jest tylko długotrwała ekspozycja na działanie smogu. To niestety nieprawda. Nawet krótkotrwały kontakt z zanieczyszczoną mgłą może być powodem pewnych problemów.

Już krótkie przebywanie w smogu prowadzi m.in. do:

  • spadku kondycji fizycznej,
  • uczucia zmęczenia,
  • stanów zapalnych płuc,
  • podrażnienia spojówek,
  • podrażnienia krtani i tchawicy,
  • alergii.

W przypadku osób cierpiących na astmę lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc skutki mogą być znacznie poważniejsze. Smog powoduje bowiem zaostrzenie objawów, co w skrajnych przypadkach kończy się nawet zgonem.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) najwięcej uwagi skupia jednak na efektach wieloletniej ekspozycji na działanie smogu, z którą do czynienia mają zwykle mieszkańcy dużych miast. Wyniki badań są bardzo niepokojące. Eksperci alarmują, że aż 30% przypadków nowotworów to wynik działania smogu. Nie ograniczają się one jedynie do nowotworów płuc, zatok, krtani oraz jamy ustnej. Kumulacja szkodliwych substancji chemicznych i metali ciężkich wywoływać może np. raka nerek.

Pyły przenikające do pęcherzyków płucnych i krwiobiegu przyczyniają się do rozwoju zaburzeń pracy serca, nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca. Smog wymieniany jest również jako jeden z ważniejszych powodów chorób układu nerwowego. Badacze z kanadyjskiego instytutu w Ontario znaleźli m.in. dowody na związek smogu z ryzykiem wystąpienia choroby Alzhaimera czy demencji.

Osoby wystawione na długotrwały kontakt ze smogiem częściej zmagają się też z zaburzeniami pracy wątroby i problemami z płodnością.

To właśnie najważniejsze powody, dla których walka ze smogiem to niezwykle ważny temat. Niestety skala zjawiska jest tak duża, że skutecznie działania mające zapobiegać powstawaniu smogu w dużych aglomeracjach miejskich mogą trwać wiele dekad. Konieczne będą tu nie tylko zmiany w technologii, ale także większa świadomość ekologiczna społeczeństwa. Do tego czasu najlepiej zabezpieczać się przed działaniem zanieczyszczeń w sposób indywidualny, wykorzystując maski antysmogowe i filtry do nosa.

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów